W zakładach, w których mogą występować gazy palne, opary rozpuszczalników lub pyły wybuchowe, standardowy wózek widłowy może stanowić źródło zapłonu. W takich warunkach konieczne może być zastosowanie urządzenia w wykonaniu przeciwwybuchowym, dostosowanego do konkretnego zagrożenia.
Czym są strefy ATEX?
Strefy zagrożenia wybuchem określa się na podstawie rodzaju substancji palnej oraz częstotliwości występowania atmosfery wybuchowej.
| Rodzaj zagrożenia | Strefy |
|---|---|
| Gazy, pary i mgły | 0, 1, 2 |
| Pyły palne | 20, 21, 22 |
Strefy mogą występować m.in. w lakierniach, zakładach chemicznych, magazynach rozpuszczalników, elewatorach zbożowych i zakładach obróbki drewna. O konieczności zastosowania wózka ATEX decyduje jednak klasyfikacja konkretnego miejsca pracy, a nie sam rodzaj zakładu.
Czym różni się wózek ATEX od standardowego?
Wózek w wykonaniu przeciwwybuchowym ma rozwiązania konstrukcyjne ograniczające ryzyko zapłonu. Zależnie od zastosowania mogą one obejmować zabezpieczenia instalacji elektrycznej, kontrolę temperatury powierzchni, ograniczenie ryzyka iskrzenia mechanicznego oraz ochronę przed elektrycznością statyczną. Samo zasilanie elektryczne ani oznakowanie CE nie oznaczają, że wózek nadaje się do pracy w strefie zagrożenia wybuchem. Należy sprawdzić jego oznakowanie przeciwwybuchowe, dokumentację i dopuszczone warunki użytkowania.
Co oznacza symbol Ex?
Symbol Ex wskazuje na ochronę przeciwwybuchową urządzenia. Pozostałe oznaczenia określają m.in. rodzaj atmosfery, poziom zabezpieczenia i dopuszczalne warunki pracy. Parametry wózka muszą odpowiadać wymaganiom konkretnej strefy.
Czy można przerobić zwykły wózek na ATEX?
Nie wystarczy zamontować dodatkowych osłon lub wymienić kilku podzespołów. Przystosowanie wymaga oceny technicznej, odpowiednich rozwiązań konstrukcyjnych oraz weryfikacji zgodności urządzenia po modyfikacji. Nie każdy model można w ten sposób przystosować.
Jak dobrać wózek do pracy w strefie ATEX?
Przed zakupem należy ustalić:
- klasyfikację strefy i rodzaj atmosfery wybuchowej,
- właściwości substancji, w tym wymagania dotyczące temperatury powierzchni,
- wymagany udźwig, wysokość podnoszenia i osprzęt,
- warunki oraz intensywność eksploatacji,
- zgodność oznakowania i dokumentacji urządzenia z wymaganiami zakładu.
Serwis i eksploatacja
Wózki ATEX wymagają nie tylko standardowej obsługi technicznej, lecz także zachowania sprawności zabezpieczeń przeciwwybuchowych. Naprawy należy wykonywać zgodnie z dokumentacją producenta, z wykorzystaniem odpowiednich części i procedur. Nieautoryzowane zmiany mogą naruszyć właściwości ochronne urządzenia.
Podsumowanie
Dobór wózka widłowego ATEX powinien rozpoczynać się od oceny zagrożenia w miejscu pracy. Kluczowe są właściwa klasyfikacja strefy, zgodność urządzenia z wymaganiami oraz zachowanie zabezpieczeń podczas eksploatacji i serwisowania.